Home Gezondheid Defect gen veroorzaakt reumatoïde artritis.

Defect gen veroorzaakt reumatoïde artritis.

Onderzoekers verbonden aan VIB en UGent hebben aangetoond dat  een defect gen kan bijdragen tot het ontstaan van reumatoïde artritis.  Dat is een auto-immuunziekte die gepaard gaat met pijnlijke  ontstekingsreacties in de gewrichten. Het onderliggende moleculaire  mechanisme van de ziekte is nog verre van opgehelderd. In een studie in  het vakblad Nature Genetics beschrijven de onderzoekers nu dat een fout  in de expressie van de A20-gen (TNFAIP3) kan bijdragen tot het ontstaan  van reumatoïde artritis bij muizen. De wetenschappers nemen aan dat A20  een belangrijk doelwit is voor de ontwikkeling van nieuwe  geneesmiddelen.

Reumatoïde artritis (RA)
RA  is een chronische progressieve gewrichtsaandoening die begint met een  ontsteking van het gewrichtsvlies en die de weke weefsels rond de  gewrichten aantast. Bij langdurige ontsteking  worden ook kraakbeen en  het bot aangetast. Dit veroorzaakt instabiliteit en misvormingen, wat  tot belangrijke invaliditeit kan leiden. In België wordt het aantal  RA-patiënten op 100.000 geschat. De juiste oorzaak is ongekend, maar er  is evidentie dat het afweersysteem ontregeld is waardoor het lichaam  zijn eigen weefsels aanvalt en ontstekingen in diverse gewrichten  ontstaan. Bij meer uitgesproken vormen van RA kunnen naast de gewrichten  ook andere inwendige organen aangetast worden. Momenteel kan men de  ziekte afremmen, maar niet genezen.

Onderzoek naar het eiwit A20
Het  eiwit A20 is een intracellulaire negatieve regulator van de  transcriptiefactor NF-κB die een sleutelrol speelt bij het opwekken van  een ontstekingsreactie. Echter, in het geval van een overmatige NF-κB  activatie kan dit leiden tot een hele reeks zgn. ‘ontstekingsziekten’,  waaronder artritis. De onderzoeksgroep van Rudi Beyaert onderzoekt de  moleculaire mechanismen die de activatie van NF-κB controleren, en  eerder in vitro onderzoek toonde reeds een belangrijke rol aan voor A20  in dit proces. Bovendien suggereerden genetische associatiestudies bij  de mens reeds dat een defect in A20 kan bijdragen tot het ontstaan van  verschillende auto-immuunziekten waaronder RA.

Muizenmodel voor RA
VIB-onderzoekers onder leiding van Geert van Loo en Rudi Beyaert  aan de UGent ontwikkelden muizen waarvan bepaalde witte bloedcellen,  zgn. myeloide cellen, het eiwit A20 niet kunnen aanmaken. In  samenwerking met Dirk Elewaut, reumatoloog aan het Universitair  Ziekenhuis Gent – UGent, die het onderzoek mee superviseerde, konden de  VIB-onderzoekers aantonen dat deze muizen verhoogde hoeveelheden  cytokines in het bloed en de gewrichten aanmaken en spontaan RA met  ernstige ontsteking en botverlies ontwikkelen. Bovendien bleek de  artritis bij dit muizenmodel niet afhankelijk te zijn van het cytokine  TNF, een eiwit dat doorgaans een bepalende rol speelt in ontstekingen en  de ontwikkeling van RA.

Impact onderzoek
Dit  onderzoek bevestigt de cruciale rol van A20 in de controle over  ontstekingsreacties en toont aan dat een defect in A20 in myeloide  cellen aanleiding kan geven tot reumatoïde artritis die niet reageert op  anti-TNF-therapie. Vanuit therapeutisch standpunt is dit een heel  belangrijke vinding, aangezien bij 30% van de patiënten met RA een  anti-TNF behandeling faalt. Deze A20 deficiënte muizen vormen dan ook  een interessant nieuw muizenmodel voor de studie van nieuwe therapeutica  voor RA.

I.s.m. Bart Lambrecht (Universitair Ziekenhuis Gent,  UGent) konden de VIB vorsers recent ook aantonen dat muizen die A20  missen in dendritische cellen, een specifiek type immuuncellen, eveneens  een pathologie ontwikkelen die in dit geval eerder gelijkend is op  systeemlupus, een veralgemeende auto-immuunziekte bij de mens. Dit  onderzoek is dan ook van groot belang voor onze kennis betreffende de  moleculaire mechanismen die bijdragen tot de ontwikkeling van RA en  systeemlupus, en zou op termijn kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van  nieuwe therapieën.

bron: VIB en Universiteit Gent